หลายคนมักติดภาพจำว่า "โรคข้อเข่าเสื่อม" เป็นเรื่องของปู่ย่าตายายหรือผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง เทรนด์สุขภาพในปัจจุบันกลับพบผู้ป่วยโรคนี้ในกลุ่มคน "อายุน้อย" หรือวัยทำงานเพิ่มมากขึ้นอย่างน่าตกใจ อาการปวดเข่า เสียวแปล๊บ หรือมีเสียงก๊อบแก๊บขณะลุกนั่ง ไม่ใช่เรื่องไกลตัวของคนหนุ่มสาวอีกต่อไป และหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแล ตั้งแต่อายุยังน้อย ก็อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันในระยะยาวได้อย่างคาดไม่ถึง สาเหตุที่ทำให้กระดูกอ่อนผิวข้อเข่าซึ่งทำหน้าที่คล้าย "กันชน" เสื่อมสภาพก่อนวัยอันควรในกลุ่มคนอายุน้อย มักเกิดจากพฤติกรรมและการใช้ชีวิตประจำวัน พฤติกรรมเน้นความสมบุกสมบัน (Lifestyle & Sports) การเล่นกีฬาที่มีแรงกระแทกสูง เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล หรือการวิ่งมาราธอนโดยขาดการเตรียมความพร้อมของกล้ามเนื้อ รวมถึงอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬาที่ทำให้เอ็นเข่าหรือหมอนรองกระดูกฉีกขาด ล้วนเป็นเร่งให้ข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้น ทุกๆ น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น 1 กิโลกรัม จะส่งแรงกดทับไปที่ข้อเข่าเพิ่มขึ้นถึง 3-4 เท่าในเวลาที่เดิน และจะยิ่งทวีคูณเมื่อวิ่งหรือขึ้นบันได วัยทำงานส่วนใหญ่มักนั่งทำงานท่าเดิมเป็นเวลานาน การนั่งไขว่ห้าง นั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ หรือการใส่รองเท้าส้นสูงเป็นประจำ จะทำให้เกิดแรงกดทับที่สะบ้าและข้อเข่าอย่างไม่สมดุล พันธุกรรมและโครงสร้างร่างกาย บางคนอาจมีความผิดปกติของโครงสร้างมาตั้งแต่เกิด เช่น ขาโก่ง หรือขากางออก ซึ่งทำให้การกระจายน้ำหนักที่ข้อเข่าไม่เท่ากัน
หากคุณเริ่มมีอาการเหล่านี้ แม้จะอายุเพียง 20-30 ปี ก็ควรเริ่มหันมาใส่ใจอย่างจริงจัง มีเสียงดังกรอบแกรบในข้อเข่าขณะเคลื่อนไหว รู้สึกเหยียดเข่าหรือพับเข่าได้ไม่สุด หรือมีอาการข้อเข่าตึงขัดหลังจากตื่นนอน ปวดเสียวที่ข้อเข่าเวลาเดินขึ้น-ลงบันได หรือเวลานั่งยองๆ เนื่องจากกระดูกอ่อนผิวข้อเมื่อเสียหายแล้วจะไม่สามารถซ่อมแซมตัวเองให้กลับมาสมบูรณ์ได้ 100% การป้องกันและการดูแลตัวเองอย่างดีตั้งแต่วันนี้จึงเป็นสิ่งที่ดีที่สุด พยายามรักษาดัชนีมวลกาย (BMI) ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อลดแรงกดทับและแรงกระแทกที่จะเกิดกับข้อเข่าโดยตรง การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของ "กล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า" จะช่วยทำหน้าที่เป็นตัวพยุงและรองรับแรงกระแทกแทนข้อเข่า กิจกรรมที่แนะนำ เช่น การปั่นจักรยาน การว่ายน้ำ หรือการเดินในน้ำ ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มีแรงกระแทกต่ำ หลีกเลี่ยงการนั่งยองๆ นั่งคุกเข่า หรือนั่งพับเพียบเป็นเวลานาน หากต้องนั่งทำงานควรลุกขึ้นเปลี่ยนอิริยาบถทุกๆ 1 ชั่วโมง เน้นอาหารที่มีโอเมก้า-3 สูง เช่น ปลาทะเล เพื่อลดการอักเสบ และทาน
ยาฉีดข้อเข่าเสื่อม ราคา ทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดี และอาจพิจารณาทานสารสกัดที่ช่วยบำรุงกระดูกอ่อน เช่น คอลลาเจนชนิดที่ 2 ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ การที่ข้อเข่าเสื่อมเกิดได้ในคนอายุน้อย เป็นเครื่องเตือนใจว่าความแข็งแรงของร่างกายไม่ใช่สิ่งคงทนถาวรหากเราใช้งานอย่างละเลย การหันมาปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ตั้งแต่วันนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยเซฟข้อเข่าของคุณให้แข็งแรงพร้อมลุยไปกับทุกกิจกรรม แต่ยังเป็นการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีและยืนยาวในอนาคตอีกด้วย
