เด็กควรจัดฟันเด็ก แบบไหนดี?การเลือกประเภทของการจัดฟันที่ "ดีที่สุด" ให้กับลูกนั้น ไม่มีคำตอบที่เป็นสากล ค่ะ เพราะขึ้นอยู่กับ ลักษณะปัญหาเฉพาะของฟันและขากรรไกรของเด็กแต่ละคน
ดังนั้น การตัดสินใจที่ดีที่สุดคือการให้ทันตแพทย์จัดฟันเป็นผู้วินิจฉัย แต่ผู้ปกครองสามารถทำความเข้าใจเครื่องมือหลัก ๆ และการใช้งาน เพื่อร่วมตัดสินใจได้ ดังนี้ค่ะ
🔬 1. พิจารณาจาก "ปัญหาหลัก" และ "ช่วงอายุ"
วิธีการจัดฟันในเด็กแบ่งตามวัตถุประสงค์หลักได้ 2 กลุ่ม:
กลุ่มที่ 1: เครื่องมือสำหรับปรับโครงสร้าง (Phase I)
วัตถุประสงค์: แก้ไขปัญหาโครงสร้างขากรรไกร หรือสร้างพื้นที่ให้ฟันแท้ขึ้นได้อย่างปกติ มักใช้ในช่วงอายุ 7–10 ปี
ประเภทเครื่องมือ ปัญหาที่เหมาะสม ข้อดี/ข้อควรระวัง
เครื่องมือขยายเพดานปาก (Palatal Expander) ขากรรไกรบนแคบเกินไป ทำให้ฟันสบคร่อม ข้อดี: แก้ปัญหาโครงสร้างได้ถาวรในช่วงที่เด็กเติบโต ข้อควรระวัง: เป็นเครื่องมือติดแน่นที่ต้องการการดูแลความสะอาดอย่างดี
เครื่องมือทางฟังก์ชัน (Functional Appliances) ปัญหาขากรรไกรยื่น/หุบ ผิดปกติ (เช่น Headgear, Face Mask, Twin Block) ข้อดี: ปรับทิศทางการเติบโตของขากรรไกรได้ ข้อควรระวัง: ต้องอาศัยความร่วมมือของเด็กสูงในการใส่ตามระยะเวลาที่กำหนด
เครื่องมือคงซี่ฟัน (Space Maintainer) ฟันน้ำนมหลุดก่อนกำหนด ข้อดี: ป้องกันฟันข้างเคียงล้ม ทำให้ฟันแท้มีที่ขึ้นครบ
กลุ่มที่ 2: เครื่องมือสำหรับเรียงฟัน (Phase II)
วัตถุประสงค์: จัดเรียงฟันแท้ที่ขึ้นครบแล้วให้เข้าที่และสบกันอย่างสมบูรณ์ มักใช้ในช่วงอายุ 11–13 ปีขึ้นไป
เหล็กจัดฟันติดแน่น (Braces)
ฟันซ้อนเกมาก, มีปัญหาการสบฟันซับซ้อน, ต้องมีการถอนฟันเพื่อดึงฟันเข้า
ข้อดี: ควบคุมการเคลื่อนฟันได้แม่นยำสูง, ไม่ต้องกังวลเรื่องการใส่ ๆ ถอด ๆ
ข้อควรระวัง: ทำความสะอาดยากมากที่สุด, อาจเกิดแผลในช่องปาก
เครื่องมือจัดฟันใส (Aligners) สำหรับเด็ก
ฟันซ้อนเกไม่รุนแรงถึงปานกลาง, ผู้ป่วยต้องการความสวยงาม
ข้อดี: สวยงาม, ถอดทำความสะอาดได้ง่าย
ข้อควรระวัง: ราคาค่อนข้างสูง, ต้องมีวินัยในการใส่เครื่องมืออย่างเคร่งครัด (20-22 ชั่วโมงต่อวัน)
บทสรุป: อะไรคือ "ทางเลือกที่ดีที่สุด"?
ทางเลือกที่ดีที่สุดคือ วิธีการที่ทันตแพทย์จัดฟันแนะนำร่วมกับการประเมินความร่วมมือของเด็ก
ถ้าลูกมีปัญหาขากรรไกร: วิธีที่ดีที่สุดคือการเริ่ม Phase I (เครื่องมือปรับโครงสร้าง) ตั้งแต่อายุ 7-10 ขวบ
ถ้าลูกมีวินัยสูงมาก: การเลือก จัดฟันใส ใน Phase II อาจเป็นทางเลือกที่ดี เพราะความสวยงามและสุขอนามัยที่ดีกว่า
ถ้าลูกมีวินัยต่ำ/ปัญหาซับซ้อน: เหล็กจัดฟันติดแน่น มักเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุดในการทำให้ฟันเข้าที่โดยไม่ต้องอาศัยความร่วมมือในการใส่เครื่องมือมากนัก
